Skip to content

Foundation Lesson C-4 — ที่มาของอักษรจีน

HSK 1 textbook · Foundation lesson

Grammar

ตำแหน่ง: หลังบทที่ 2 “ประเทศ–สัญชาติ–แนะนำตัว”

🎌 1) ตัวอักษรจีนเกิดขึ้นอย่างไร? (Pictograph → Ideograph → Phono-Semantic)

อักษรจีนไม่ได้เกิดจากการ “วาดมั่ว ๆ” แต่มีวิวัฒนาการ 3 ขั้นใหญ่ ๆ:

① 象形字 (ตัวอักษรภาพ – Pictographs)

เริ่มจาก “วาดรูป” ของสิ่งที่เห็นในชีวิตจริง เช่น

人 → เดิมคือรูป “คนยืน”

女 → รูปผู้หญิงนั่งคุกเข่า

山 → รูปภูเขาสามยอด

木 → รูปต้นไม้เห็นกิ่ง–ลำต้น

อักษรยุคแรก = วาดรูปสิ่งที่เห็นจริง

② 指事字 (อักษรบอกนัย – Ideographs)

เป็นตัวอักษรที่ “ไม่มีรูปให้วาด” แต่ใช้สัญลักษณ์แทน เช่น

上 (เหนือ/บน) — → ขีดอยู่ด้านบนของเส้นฐาน

下 (ล่าง) — → ขีดอยู่ด้านล่างของเส้นฐาน

本 — “รากของต้นไม้” (ขีดด้านล่างของ 木)

③ 形声字 (Phono-Semantic Compounds)

80–90% ของอักษรจีนปัจจุบันเป็นแบบนี้

โครงสร้างคือ:

👉 ส่วนหนึ่งให้เสียง + ส่วนหนึ่งให้ความหมาย

ตัวอย่าง:

ตัวอักษร ส่วนบอกเสียง ส่วนบอกความหมาย

妈 (แม่) 马 (mǎ) → เสียง 女 → เกี่ยวกับผู้หญิง

河 (แม่น้ำ) 可 (เสียง “he2”) 氵 (น้ำ)

词 (คำศัพท์) 司 (เสียง “si”) 讠 (คำพูด)

ถ้าจำ “เสียง + ความหมาย” ได้ จะทายความหมายของคำใหม่ ๆ ได้เองทันที

🎌 2) วิวัฒนาการของตัวอักษรจีน (จากภาพ → ปัจจุบัน)

ตัวอักษรจีนพัฒนามา 3,000–5,000 ปี

รูปแบบหลัก:

Oracle Bone Script (甲骨文) – ขูดบนกระดูกสัตว์

Bronze Script (金文) – หล่อบนโลหะสำริด

Seal Script (篆书) – ยุคราชวงศ์ฉิน

Clerical Script (隶书) – เริ่มมีรูปเหลี่ยม

Regular Script (楷书) – ใช้ถึงปัจจุบัน

หลายตัวอักษร “เคยเป็นภาพชัดมาก” แต่ปัจจุบันเหลือแค่โครงเท่านั้น เช่น:

人 — จากรูปคน → สองขีด

โบราณ: 𠂉 = คนยืน ขาแยก

ปัจจุบัน: 人

女 — รูปผู้หญิงนั่ง

โบราณ: ผู้หญิงคุกเข่า มือวางบนตัก

ปัจจุบัน: 女

ผู้เรียนจะจำง่ายขึ้นมาก เพราะรู้ว่ามันมาจาก “รูปภาพจริงในอดีต”

🎌 3) ตัวอักษรพื้นฐานที่เรียนในบท 2 พร้อมที่มา

1) 人 (คน) — pictograph

ภาพคนยืน → เส้นซ้ายเป็น “ขา” เส้นขวาเป็น “ลำตัวเอียง”

2) 大 (ใหญ่) — pictograph

รูปร่างคนกางแขน → หมายถึง “ใหญ่ กว้าง ขยาย”

3) 小 (เล็ก) — ideograph

จุด 3 จุดด้านบน แทน “สิ่งเล็กกระจายอยู่” + เส้นกลางเป็นแกน

4) 女 (ผู้หญิง) — pictograph

ภาพผู้หญิงนั่งคุกเข่า → หมายถึง ความอ่อนโยน / ผู้หญิง

5) 子 (เด็ก) — pictograph

เดิมเป็นรูปเด็กที่มีศีรษะใหญ่ ร่างเล็กถือผ้า

6) 国 / 國 (ประเทศ)

เป็นอักษรรวมหลายส่วน:

囗 กรอบ = อาณาเขต

玉 / 或 = ผู้ปกครอง / ชนชั้นสูง / อำนาจ

ดังนั้น 国 = “ดินแดนที่มีผู้ปกครอง”

7) 中 (กลาง)

ภายในรูปกล่อง (口) + ขีดหนึ่ง “แทงลงตรงกลาง”

→ ความหมาย: อยู่ตรงกลาง

8) 木 (ต้นไม้)

เห็นลำต้น และกิ่ง 2 ข้าง → ต้นไม้ 1 ต้น

9) 本 (ราก, ต้นกำเนิด)

ใช้ 木 + ขีดด้านล่างเป็น “ราก” → “ต้นกำเนิด, หนังสือ”

🎌 4) เทคนิคจำอักษรแบบโบราณใช้ได้จริง

① ให้จำ “ภาพในหัว” ก่อน

เด็ก/ผู้เริ่มต้นควรจำแบบนี้:

人 = คน

女 = ผู้หญิงนั่ง

木 = ต้นไม้

山 = ภูเขา

② จำผ่าน “องค์ประกอบ” (Radicals)

เช่น 女 อยู่ใน: 妈 好 她 姐 妹

→ มักเกี่ยวกับผู้หญิง / ครอบครัว / ความรู้สึก

น้ำ (氵) อยู่ใน 河 海 游 泪

→ เกี่ยวกับ “น้ำ / ของเหลว”

③ จำด้วยความหมาย + เสียง

形声字 คือสูตรโกงจำอักษรจีน

เช่น:

河 hé → 氵 (น้ำ) + 可 (เสียง “ke” ใกล้เคียง)

妈 mā → 女 + 马 (เสียง “ma”)

🎌 5) แบบฝึกหัดจำง่ายสำหรับนักเรียน

โจทย์: ตัวอักษรต่อไปนี้เป็น pictograph หรือ ideograph?

人

大

本

上

女

中

木

小

✔ เฉลย

1 pictograph

2 pictograph

3 ideograph

4 ideograph

5 pictograph

6 ideograph

7 pictograph

8 ideograph